Ο όρος «ιγμορίτιδα» περιγράφει τη φλεγμονή των ιγμορείων και της ρινός. Τα ιγμόρεια είναι αεροφόρες κοιλότητες που βρίσκονται στην πρόσθια επιφάνεια του κρανίου και συνδέονται με τις ρινικές κοιλότητες. Καλύπτονται από βλεννογόνο, αντίστοιχο με αυτόν που βρίσκεται στο εσωτερικό της ρινός.

Υπάρχουν δύο είδη ιγμορίτιδας: η οξεία και η χρόνια. Η οξεία ιγμορίτιδα είναι μία φλεγμονή που διαρκεί λιγότερο από 4 εβδομάδες, η υποξεία διαρκεί 4-12 εβδομάδες ενώ η χρόνια διαρκεί πάνω από 12 εβδομάδες. Η οξεία ιγμορίτιδα είναι αρκετά συχνή.

Αίτια οξείας ιγμορίτιδας

Το συχνότερο αίτιο της οξείας ιγμορίτιδας είναι η λοίμωξη από τον ιό του κοινού κρυολογήματος. Η οξεία ιγμορίτιδα είναι συνήθως ιογενούς αιτιολογίας, ωστόσο μπορεί να είναι αποτέλεσμα βακτηριακής λοίμωξης (0,5-2%). Η ιγμορίτιδα βακτηριακής αιτιολογίας είναι συνήθως επιπλοκή ιικής λοίμωξης.

Καθώς η μεγάλη πλειοψηφία των περιστατικών οξείας ιγμορίτιδας είναι ιογενούς αιτιολογίας, η χορήγηση αντιβιοτικών δεν ενδείκνυται. Τα αντιβιοτικά δρουν μόνο εναντίον βακτηριακών λοιμώξεων και η άσκοπη χρήση τους εκθέτει τον ασθενή στις ανεπιθύμητες ενέργειές τους, αυξάνοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα των μικροβίων σε αυτά.

Συμπτώματα της οξείας ιγμορίτιδας

Τα συμπτώματα της οξείας ιγμορίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Παχύρρευστο, κίτρινο ή πράσινο έκκριμα από της ρινός
  • Ρινική συμφόρηση
  • Άλγος και αίσθημα πίεσης στο πρόσωπο

Άλλα συμπτώματα της οξείας ιγμορίτιδας περιλαμβάνουν πυρετό (>38 C), αίσθημα κόπωσης, βήχα, περιορισμό της όσφρησης, αίσθημα πίεσης στα ώτα, κεφαλαλγία και κακοσμία στόματος. Στις περισότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε 1 ημέρα και υποχωρούν σε 7-10 ημέρες.

Πώς μπορώ να γνωρίζω αν έχω ιγμορίτιδα βακτηριακής ή ιικής αιτιολογίας;

Τα δύο είδη της ιγμορίτιδας είναι δύσκολο να διαχωριστούν αρχικά. Έρευνες έχουν δείξει ότι η διάρκεια των συμπτωμάτων δεν βοηθά στο διαχωρισμό μεταξύ βακτηριακής και ιογενούς ιγμορίτιδας ακόμα και αν τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από 7-10 ημέρες.

Αν η διάρκεια της ιγμορίτιδας είναι πάνω από 10 ημέρες ή τα συμπτώματα αρχικά παρουσιάζουν βελτίωση αλλά στη συνέχεια επανεμφανίζονται μέσα σε 7 ημέρες, η αιτιολογία της νόσου είναι κατά πάσα πιθανότητα βακτηριακή.

Πότε πρέπει να επισκεφθώ τον γιατρό;

Αν παρουσιάσετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα, πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια άμεσα (ακόμα και αν τα συμπτώματα σας έχουν διάρκεια λιγότερη από 7 ημέρες):

  • Πυρετό πάνω από 39 C
  • Αιφνίδιο, έντονο πόνο στο πρόσωπο ή στο κεφάλι
  • Διπλωπία ή δυσκολία στην όραση
  • Σύγχυση ή διαταραχή της σκέψης
  • Οίδημα ή ερυθρότητα γύρω από τους οφθαλμούς
  • Ακαμψία του αυχένα

Επισκεφθείτε επίσης τον γιατρό σας αν τα συμπτώματα διαρκέσουν πάνω από 10 ημέρες ή βελτιωθούν αλλά στη συνέχεια επανεμφανιστούν.

Θεραπεία της οξείας ιγμορίτιδας

Η θεραπεία της οξείας ιγμορίτιδας είναι κατά κύριο λόγο συμπτωματική. Συνήθως δεν χρειάζεται αντιβιοτική θεραπεία. Αντιβιοτικά χορηγούνται συνήθως σε ιγμορίτιδα βακτηριακής αιτιολογίας που παρουσιάζει συνεχή επιδείνωση.

Συμπτωματική θεραπεία

Η συμπτωματική θεραπεία της οξείας ιγμορίτιδας στοχεύει στην ανακούφιση από τα συμπτώματα. Οι θεραπείες που χορηγούνται για το σκοπό αυτό δεν μειώνουν τη διάρκεια νόσησης.

Αναλγησία: Για το σκοπό αυτό χορηγούνται αναλγητικά φάρμακα, όπως η ακεταμινοφαίνη ή η ιβουπροφένη. Τα φάρμακα αυτά δίδονται χωρίς ιατρική συνταγή.

Αποσυμφόρηση της ρινός και τον ιγμορείων: Η διαδικασία αυτή με ένα ειδικό διάλυμα μερικές φορές την ημέρα έχει αποδειχθεί ότι περιορίζει το άλγος που σχετίζεται με τη συμφόρηση και μειώνει τη διάρκεια των συμπτωμάτων.

Ρινικά στεροειδή: Αυτά χορηγούνται σε μορφή σπρέι και αντιμετωπίζουν το οίδημα εντός της ρινός σε 2-3 ημέρες. Τα φάρμακα αυτά έχουν λίγες ανεπιθύμητες ενέργειες και είναι αποτελεσματικά στα περισσότερα άτομα.

Άλλες θεραπείες

Από του στόματος αποσυμφορητικά: Αυτά χορηγούνται όταν συνυπάρχουν συμπτώματα από τα ώτα. Συνήθως χορηγούνται ψευδοεφεδρίνη και φαινυλεφρίνη.

Ρινικά αποσυμφορητικά σπρέι: Αυτά περιλαμβάνουν την οξυμεταζολίνη και τη φαινυλεφρίνη και ανακουφίζουν προσωρινά από τη συμφόρηση. Ωστόσο, τα σπρέι αυτά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται πάνω από 2-3 ημέρες καθώς υπάρχει κίνδυνος αντιδραστικής συμφόρησης, εθισμού, και χρόνιας ξηρότητας των ρινικών οδών.

Από του στόματος αντισταμινικά: Δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στην ιγμορίτιδα και συχνά προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Βλεννολυτικά: Βοηθούν στη διάλυση της βλέννης.

Παρακολούθηση

Στο 75% των ασθενών με βακτηριακής αιτιολογίας ιγμορίτιδα δεν χρειάζεται χορήγηση αντιβιοτικών. Τα συμπτώματα παρουσιάζουν βελτίωση μέσα σε διάστημα 30 ημερών. Κατά την περίοδο αυτή μπορεί να χορηγηθεί συμπτωματική θεραπεία, ωστόσο αν τα συμπτώματα παρουσιάσουν επιδείνωση, χορηγείται θεραπεία με αντιβιοτικά.

Αντιβιοτικά

Όπως προαναφέρθηκε, οι περισσότεροι ασθενείς με ιγμορίτιδα βακτηριακής αιτιολογίας δεν χρειάζονται θεραπεία με αντιβιοτικά. Ωστόσο, όταν αυτά πρέπει να χορηγηθούν, το αντιβιοτικό που χρησιμοποιείται συχνότερα είναι η αμοξικιλλίνη. Σε ασθενείς αλλεργικούς στην πενικιλλίνη ή σε αυτούς που διαμένουν σε περιοχή με μεγάλη ανθεκτικότητα στο συγκεκριμένο αντιβιοτικό, χορηγούνται εναλλακτικά φάρμακα. Ανεξαρτήτως του αντιβιοτικού που χορηγείται είναι σημαντικό να ολοκληρώσετε την αντιβιοτική θεραπεία όπως αυτή έχει συνταγογραφηθεί από τον γιατρό. Αν σταματήσετε τη θεραπεία πρόωρα ή λαμβάνετε τις δόσεις πιο αραιά, ενδέχεται να εμφανιστούν υποτροπές της νόσου.

Βιβλιογραφία: UpToDate