Η αμυγδαλίτιδα είναι η φλεγμονή των αμυγδαλών. Συνήθως είναι ιογενούς αιτιολογίας, ωστόσο μπορεί να είναι και αποτέλεσμα βακτηριακής λοίμωξης. Επηρεάζει συνήθως παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

Συμπτώματα της αμυγδαλίτιδας

Το κύριο σύμπτωμα της αμυγδαλίτιδας είναι ο πονόλαιμος. Οι αμυγδαλές είναι ερυθρές και διογκωμένες με αποτέλεσμα δυσκολία στην κατάποση και πόνο. Σε σπάνιες περιπτώσεις, οι αμυγδαλές έχουν λευκά στίγματα γεμάτα πύο.

Άλλα συχνά συμπτώματα της αμυγδαλίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Υψηλό πυρετό (πάνω από 38 C)
  • Βήχα
  • Κεφαλαλγία
  • Ωταλγία
  • Αίσθημα αδιαθεσίας
  • Αίσθημα κόπωσης
  • Διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες
  • Αφωνία ή βράγχος φωνής

Τα συμπτώματα της αμυγδαλίτιδας συνήθως υποχωρούν σε 3-4 ημέρες. Η αμυγδαλίτιδα ιογενούς αιτιολογίας είναι γενικά ηπιότερη από τη βακτηριακή. Η τελευταία, έχει συνήθως εντονότερα συμπτώματα και συνοδεύεται από κακή αναπνοή. Αν διαπιστωθεί ότι η αμυγδαλίτιδα είναι βακτηριακής αιτιολογίας μπορεί να χορηγηθούν αντιβιοτικά.

Αίτια της αμυγδαλίτιδας

Η αμυγδαλίτιδα είναι συνήθως ιογενούς αιτιολογίας. Οι ιοί που μπορούν να προκαλέσουν αμυγδαλίτιδα περιλαμβάνουν:

  • Τους ρινοϊούς (ευθύνονται για το κοινό κρυολόγημα)
  • Τον ιό της γρίπης
  • Τους ιούς της παραγρίπης (ευθύνονται για τη λαρυγγίτιδα)
  • Τους εντεροϊούς
  • Τους αδενοϊούς (προκαλούν διάρροια)
  • Τον ιό rubeola (ευθύνεται για την ιλαρά)

Σε σπάνιες περιπτώσεις, αμυγδαλίτιδα μπορεί να προκαλέσει και ο ιός Epstein-Barr, ο οποίος ευθύνεται για τη λοιμώδη μονοπυρήνωση. Η αμυγδαλίτιδα από τον συγκεκριμένο ιό είναι αρκετά σοβαρή. Χαρακτηρίζεται από έντονο πονόλαιμο και διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες (στο λαιμό). Υπάρχει επίσης πυρετός και έντονο αίσθημα κόπωσης.

Βακτηριακή αμυγδαλίτιδα

Η βακτηριακή αμυγδαλίτιδα μπορεί να προκληθεί από αρκετά διαφορετικά βακτήρια, ωστόσο συνήθως ενοχοποιείται ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α.

Στο παρελθόν, σοβαρές βακτηριακές λοιμώξεις όπως η διφθερίτιδα και ο ρευματικός πυρετός, είχαν συνδεθεί με την εμφάνιση αμυγδαλίτιδας. Ωστόσο, οι παθήσεις αυτές είναι σπάνιες σήμερα, καθώς υπάρχουν εμβόλια για την πρόληψή τους.

Πώς μεταδίδεται η αμυγδαλίτιδα;

Η αμυγδαλίτιδα δεν μπορεί να μεταδοθεί, ωστόσο δεν ισχύει το ίδιο για τις λοιμώξεις που την προκαλούν.

Οι ιοί, όπως ο ιός της γρίπης και του κοινού κρυολογήματος, μεταδίδονται όταν έρθετε σε επαφή με κάποιον που πάσχει από τις αντίστοιχες νόσους. Όταν ο ασθενής βήχει ή φτερνίζεται, απελευθερώνονται από το στόμα και τη μύτη του σταγονίδια που περιέχουν σωματίδια του ιού. Αν εισπνεύσετε τα σωματίδια αυτά μπορεί να μολυνθείτε.

Μπορείτε να μολυνθείτε επίσης αν έρθετε σε επαφή με επιφάνειες που έχει αγγίξει ο ασθενής.

Θεραπεία της αμυγδαλίτιδας

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την αμυγδαλίτιδα. Στους περισσότερους ασθενείς η νόσος υποχωρεί μέσα σε μία εβδομάδα χωρίς θεραπεία. Μπορείτε, ωστόσο, να κάνετε συμπτωματική αγωγή.

Αν το παιδί σας έχει αμυγδαλίτιδα, βεβαιωθείτε ότι τρέφεται επαρκώς και καταναλώνει αρκετά υγρά, ακόμα κι αν η κατάποση είναι επώδυνη. Η αφυδάτωση και η μειωμένη διατροφή μπορεί να επιδεινώσουν άλλα συμπτώματα, όπως την κεφαλαλγία και το αίσθημα κόπωσης.

Τι μπορείτε να κάνετε μόνοι σας

Τα αναλγητικά που χορηγούνται χωρίς συνταγή, όπως η παρακεταμόλη και η ιβουπροφένη, μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση επώδυνων συμπτωμάτων, όπως ο πονόλαιμος.

Αν χορηγήσετε αντιβιοτικά στο παιδί σας, χρησιμοποιήστε την κατάλληλη δόση. Τα μικρά παιδιά χρειάζονται γενικά αντίστοιχες δόσεις. Ο φαρμακοποιός μπορεί να σας συμβουλεύσει ποια είναι η κατάλληλη δόση για το κάθε παιδί.

Σε παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών δεν πρέπει να χορηγείται ασπιρίνη.

Οι γαργάρες με ζεστό νερό με αλάτι μπορούν να βοηθήσουν επίσης στην αντιμετώπιση του πονόλαιμου. Δεν πρέπει, ωστόσο, να καταπιείτε το νερό με το αλάτι, επομένως αυτή η μέθοδος δεν ενδείκνυται για την ανακούφιση του πονόλαιμου στα μικρά παιδιά.

Αντιβιοτικά

Ακόμα και αν επιβαιβαιωθεί ότι η αμυγδαλίτιδα είναι βακτηριακής αιτιολογίας, μπορεί να μην χορηγηθούν αντιβιοτικά. Αυτό γίνεται διότι:

  • Στις περισσότερες περιπτώσεις τα αντιβιοτικά δεν επιταχύνουν την ανάρρωση, αντιθέτως προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως στομαχικό πόνο και αίσθημα αδιαθεσίας.
  • Η χρήση των αντιβιοτικών σε παθήσεις που δεν προσφέρουν ιδιαίτερα οφέλη (όπως η αμυγδαλίτιδα), συμβάλει στην εμφάνιση ανθεκτικότητας.

Ωστόσο, αντιβιοτικά μπορεί να χορηγηθούν αν:

  • Τα συμπτώματα είναι έντονα.
  • Τα συμπτώματα δεν υποχωρούν.
  • Έχετε κατεσταλμένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Στις παραπάνω περιπτώσεις χορηγείται πενικιλλίνη για 10 ημέρες. Αν υπάρχει αλλεργία στην πενικιλλίνη μπορεί να χορηγηθεί ερυθρομυκίνη.

Σε περιπτώσεις βακτηριακής αμυγδαλίτιδας που δεν ανταποκρίνεται στα αντιβιοτικά χρειάζεται να γίνει νοσηλεία του ασθενούς για ενδοφλέβια χορήγησή τους.

Τα αντιβιοτικά μπορεί να προκαλέσουν ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως στομαχικές διαταραχές, διάρροια και εξάνθημα.

Χειρουργική αφαίρεση

Η χειρουργική αφαίρεση των αμυγδαλών λέγεται αμυγδαλεκτομή.

Στα παιδιά με ήπιο πονόλαιμο, δεν χρειάζεται να γίνει αμυγδαλεκτομή.

Η επέμβαση αυτή γίνεται μόνο σε περιπτώσεις πονόλαιμου που επιμένει και εφόσον ο ασθενής πληροί τα παρακάτω κριτήρια:

  • Ο πονόλαιμος προκαλείται από την αμυγδαλίτιδα.
  • Ο πονόλαιμος είναι τόσο έντονος που δεν σας επιτρέπει να επιτελέσετε καθημερινές δραστηριότητες.
  • 7 ή περισσότερα καταγεγραμένα, κλινικώς σημαντικά περιστατικά πονόλαιμου τον προηγούμενο χρόνο ή
  • 5 ή περισσότερα επεισόδια πονόλαιμου σε καθένα από τα προηγούμενα δύο χρόνια ή
  • 3 ή περισσότερα επεισόδια πονόλαιμου σε καθένα από τα προηγούμενα τρία χρόνια.

Η αμυγδαλεκτομή γίνεται με γενική αναισθησία. Υπάρχουν 5 διαφορετικές μέθοδοι για τη συγκεκριμένη επέμβαση. Συνήθως φεύγετε από τον νοσοκομείο την ίδια μέρα που χειρουργείστε ή την επόμενη.

Μετά το χειρουργείο

Μετά την επέμβαση, ενδέχεται να νιώσετε τοπικές ενοχλήσεις. Αυτό μπορεί να διαρκέσει 2 εβδομάδες. Σε περίπτωση που ο πόνος είναι έντονος μπορείτε να πάρετε αναλγητικά.

Τα παιδιά που έκαναν αμυγδαλεκτομή δεν πρέπει να πάνε στο σχολείο για 2 εβδομάδες. Αυτό γίνεται προληπτικά για να αποφευχθεί η λοίμωξη από κάποιο άλλο μικρόβιο.

Η κατάποση ενδέχεται να είναι δύσκολο για λίγο καιρό μετά την αμυγδαλεκτομή, ωστόσο προσπαθήστε να τρώτε στερεά φαγητά, καθώς βοηθούν στη γρήγορη ίαση. Πίνετε επίσης αρκετά υγρά, όχι όμως όξινα, όπως χυμό πορτοκαλιού.

Φροντίστε τη στοματική υγιεινή σας με τακτικό βουύρτισμα των δοντιών και στοματικό διάλυμα. Θα αποφευχθεί έτσι ο κίνδυνος κάποιας λοίμωξης του στόματος.

Ο πόνος συνήθως κορυφώνεται μέσα στην πρώτη εβδομάδα από την αμυγδαλεκτομή, ενώ τη δεύτερη εβδομάδα παρουσιάζει σταδιακή υποχώρηση. Ωταλγία μπορεί να συνυπάρχει επίσης, ωστόσο αυτό είναι φυσιολογικό και δεν πρέπει να σας ανησυχήσει.

Αιμορραγία μετά την επέμβαση

Η αιμορραγία στο σημείο αφαίρεσης των αμυγδαλών είναι μία αρκετά συχνή επιπλοκή. Συμβαίνει συχνότερα στις 24 πρώτες ώρες μετά το χειρουργείο, ωστόσο μπορεί να εμφανιστεί μέχρι και 10 ημέρες αργότερα.

Εκτιμάται ότι 1 στα 100 παιδιά και 1 στους 30 ενήλικες παρουσιάζει αιμορραγία μετά από μία αμυγδαλεκτομή.

Η περιορισμένη αιμορραγία συνήθως σταματά αυτόματα. Οι γαργάρες με κρύο νερό προκαλούν σύσπαση των αιμοφόρων αγγείων, επομένως μπορεί να βοηθήσουν στον περιορισμό της αιμορραγίας.

Αν η αιμορραγία είναι εκτεταμένη πρέπει να αντιμετωπιστεί στο νοσοκομείο.

Βιβλιογραφία: NHS Inform