Μία νέα έρευνα αποκαλύπτει τον κυτταρικό μηχανισμό μέσω του οποίου τα βακτήρια που βρίσκονται στο έντερο συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Immunity και δείχνει ότι το μικροβίωμα του εντέρου αλληλεπιδρά με τα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, ρυθμίζοντας την ανοσιακή απόκριση και προστατεύοντας το έντερο από την ανεξέλεγκτη φλεγμονή. Από την έρευνα φαίνεται επίσης ότι μέσω παρεμβάσεων στο εντερικό μικροβίωμα μπορεί να περιοριστεί η ανοσιακή απόκριση στο έντερο, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αντιμετώπιση παθήσεων όπως οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου.

«Αρκετά δεδομένα ερευνών σήμερα δείχνουν ότι το εντερικό μικροβίωμα επηρεάζει και βοηθά τη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος», είπε η Δρ. Γκρέτσεν Ντιέλ, μία από τους συγγραφείς της μελέτης. «Τα μικρόβια που ευθύνονται για διάφορες νόσους, όπως η Salmonella, προκαλούν μία ισχυρή φλεγμονώδη ανοσιακή απόκριση που σκοπό έχει να εξαλείψει το μικρόβιο. Ωστόσο, η φλεγμονώδης ανοσιακή απόκριση, ιδιαίτερα στο έντερο, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους υγιείς ιστούς. Η έρευνά μας μπόρεσε να ταυτοποιήσει το ρόλο του μικροβιώματος στη ρύθμιση της ανοσιακής απόκρισης μέσω ενός μηχανισμού που μειώνει τη φλεγμονή και περιορίζει τις βλάβες που προκαλεί στο έντερο».

Προκειμένου να υπάρξει μία επιτυχής ανοσιακή απόκριση, μία κατηγορία κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, τα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα, καθοδηγούν τα Τ λεμφοκύτταρα με σκοπό να εκκινήσουν μία φλεγμονώδη απόκριση που θα αντιμετωπίσει τους μικροβιακούς εισβολείς. Κατευθύνουν επίσης τα αντιφλεγμονώδη Τ κύτταρα, γνωστά ως Τ ρυθμιστικά κύτταρα, να περιορίσουν ή να τερματίσουν τη φλεγμονώδη ανοσιακή απόκριση όπου χρειάζεται.

Το εντερικό μικροβίωμα βοηθά στον περιορισμό της φλεγμονώδους απόκρισης προκαλώντας έκκρισης της κυτοκίνης IL-10, ενός σημαντικού αντιφλεγμονώδους μορίου, από τα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα. Η IL-10 μετριάζει τη φλεγμονώδη απόκριση των Τ κυττάρων και προάγει τη δράση των ρυθμιστικών Τ κυττάρων που διατηρούν την ισορροπία.

«Το αποτέλεσμα είναι μία ισορροπημένη απόκριση που μπορεί να αντιμετωπίσει μία λοίμωξη όπως η Salmonella, ωστόσο είναι ρυθμισμένη έτσι ώστε προλαμβάνονται οι βλάβες στους υγιείς εντερικούς ιστούς», είπε η Ντιέλ. «Θέλαμε επίσης να κατανοήσουμε πώς το εντερικό μικροβίωμα μπορεί να προκαλέσει αυτή την απόκριση».

Η σύνδεση εντερικού μικροβιώματος και επιθηλίου

«Παρατηρήσαμε ότι όταν χορηγήσαμε αντιβιοτικά στα πειραματόζωα, τα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα δεν παρήγαγαν IL-10. Όταν τοποθετήσαμε βακτήρια στο έντερο των ποντικών, μόνο τα βακτήρια που μπορούσαν να προσκολληθούν στο εντερικό επιθήλιο είχαν την ικανότητα να προκαλέσουν παραγωγή IL-10 από τα αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα και περιορισμό της φλεγμονώδους απόκρισης», είπε η Ντιέλ. «Το γεγονός αυτό ήταν αναπάντεχο καθώς τα μικρόβια που προσκολλώνται στο εντερικό επιθήλιο θεωρούνται παθογόνα που δυνητικά προκαλούν νόσηση. Ωστόσο, στην έρευνά μας φάνηκε ότι η προσκόλληση των βακτηρίων στο επιθήλιο όχι μόνο δεν προκαλούσε νόσηση, αλλά αντιθέτως, ήταν απαραίτητη για τη ρύθμιση των αποκρίσεων των Τ κυττάρων και την πρόληψη των βλαβών στο έντερο».

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η έρευνά τους αποκάλυψε μόλις την κορυφή του παγόβουνου και επομένως αναζητούν άλλους μηχανισμούς μέσω των οποίων τα μικρόβια προστατεύουν το εντερικό περιβάλλον.

Στη συνέχεια, η Ντιέλ και οι συνεργάτες της έχουν σκοπό να διερευνήσουν τις οδούς σηματοδότησης που ενεργοποιούνται όταν τα μικρόβια προσκολλώνται στα επιθηλιακά κύτταρα με σκοπό να ταυτοποιήσουν νέους στόχους με σκοπό την πρόκληση μίας ισορροπημένης ανοσιακής απόκρισης.

«Το συμπέρασμα για εμάς είναι ότι το υγιές εντερικό μικροβίωμα είναι απαραίτητο για τη διασφάλιση μίας ισορροπημένης απόκρισης, με σκοπό να προστατευτούμε από τις λοιμώξεις, αλλά και να περιοριστούν οι βλάβες στους ιστούς που προκαλούνται από το ανοσοποιητικό σύστημα στην προσπάθειά του να καταστρέψει τα παθογόνα», κατέληξε η Ντιέλ.

Βιβλιογραφία: Baylor College of Medicine