Οι αλλεργίες είναι ενοχλητικές για όλους μας. Τα συμπτώματά τους, δηλαδή η καταρροή, η δακρύρροια, το φτέρνισμα, ο βήχας και ο πονόλαιμος, μπορεί να επηρεάσουν την καθημερινότητά μας. Το γεγονός αυτό μπορεί να προκαλέσει στρες τόσο σε εμάς όσο και στο οικογενειακό μας περιβάλλον. Η αλληλεπίδραση αυτή ωστόσο φαίνεται ότι είναι αμφίδρομη καθώς το στρες μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση των αλλεργικών συμπτωμάτων.

Κατανοώντας την αλλεργική αντίδραση

Τα αλλεργικά συμπτώματα είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής δράσης του ανοσοποιητικού συστήματος. Το τελευταίο ενεργοποιείται λανθασμένα ενάντια σε αβλαβείς ουσίες, όπως η γύρη των δέντρων και των λουλουδιών. Οι ουσίες που προκαλούν αλλεργική αντίδραση λέγονται αλλεργιογόνα.

Αν έχετε αλλεργία και εισπνεύσετε ένα αλλεργιογόνο, τα ανοσιακά κύτταρα της ρινός θα απελευθερώσουν χημικές ουσίες, οι οποίες προκαλούν αλλεργική αντίδραση και προσελκύουν περισσότερα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Όσο μεγαλύτερη είναι η «μάχη» που δίνει το ανοσοποιητικό σύστημα, τόσο χειρότερα είναι τα συμπτώματα.

Στρες και αλλεργίες

Το στρες μπορεί να επηρεάσει την πορεία μίας αλλεργίας με διάφορους τρόπους. Αρχικά, το στρες μπορεί να ενισχύσει την ψυχολογική μας αντίδραση στα συμπτώματα μίας αλλεργίας. Αρκετοί ασθενείς που βιώνουν στρες, νιώθουν ότι τίποτα δεν πάει καλά κι αυτό περιλαμβάνει την υγεία τους.

Το στρες μπορεί, όμως, να επηρεάσει και τα σωματικά συμπτώματα μίας αλλεργίας. Ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητός, ωστόσο θεωρείται ότι το στρες προκαλεί έκκριση ορμονών οι οποίες επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο το ανοσοποιητικό σύστημα που υπερλειτουργεί λόγω της αλλεργίας. Με άλλα λόγια, αν για οποιοδήποτε λόγο νιώσετε στρες, τα συμπτώματα της αλλεργίας μπορεί να ενταθούν.

Γιατί το στρες προκαλεί σωματικά συμπτώματα;

Η απόκριση στο στρες είναι ένας τρόπος του οργανισμού να μας κρατήσει ασφαλείς. Όταν ο εγκέφαλος αισθάνεται κίνδυνο, σηματοδοτεί την παραγωγή ορμονών του στρες από τα επινεφρίδια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και σύσπαση των αγγείων με αποτέλεσμα να φτάνει περισσότερο αίμα στον εγκέφαλο και τους μύες. Το στρες προκαλεί επίσης ταχύπνοια με αποτέλεσμα να οξυγονώνονται καλύτερα οι μύες και απελευθερώνει λίπος και σάκχαρα στην κυκλοφορία του αίματος για να ενισχύσει την παραγωγή ενέργειας.

Η απόκριση στο στρες έχει μεγάλη χρησιμότητα βραχυπρόθεσμα, καθώς μας επιτρέπει να ξεφύγουμε από μία δύσκολη κατάσταση. Ωστόσο, αν η απόκριση στο στρες ενεργοποιείται συνεχώς, μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση κατάθλιψης, αγχώδους διαταραχής, υπέρτασης, διαβήτη, καρδιακής νόσου και άλλων προβλημάτων υγείας, καθώς και επιδείνωση αρκετών αλλεργιών.

Πώς να αντιμετωπίσετε τις αλλεργίες

Η αντιμετώπιση μίας αλλεργίας περιλαμβάνει τυπικά τη χορήγηση ρινικού σπρέι για το οποίο δεν χρειάζεται ιατρική συνταγή. Αυτό βοηθά στον περιορισμό της εισροής φλεγμονωδών χημικών τα οποία ευθύνονται για τα αλλεργικά συμπτώματα. Τα συμπτώματα τυπικά υποχωρούν μέσα στην πρώτη εβδομάδα εφόσον γίνεται καθημερινή χρήση των σπρέι.

Μία άλλη κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των αλλεργιών είναι τα αντιισταμινικά φάρμακα. Τα φάρμακα αυτά ανταγωνίζονται τις δράση της ισταμίνης, μίας χημικής ουσίας που εμπλέκεται στις περισσότερες αλλεργικές αντιδράσεις, καταλαμβάνοντας τους υποδοχείς της. Ορισμένα αντιισταμινικά ωστόσο, όπως η διφαινυδραμίνη, μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία και να αυξήσουν τον κίνδυνο πτώσεων. Για το λόγο αυτό, τα προτιμώτερα αντιισταμινικά για τους ηλικιωμένους είναι η αζελαστίνη και η ολοπαταδίνη, καθώς δεν προκαλούν έντονη υπνηλία.

Για την αντιμετώπιση της δακρύρροιας, προτείνεται η χρήση οφθαλμικών σταγόνων.

Άλλοι τρόποι για την αντιμετώπιση των αλλεργιών

Ένας τρόπος πρόληψης των αλλεργιών είναι η αποφυγή της έκθεσης στο αλλεργιογόνο. Για να επιτύχετε το παραπάνω, μπορείτε να κλείνετε τα παράθυρα του σπιτιού, να φοράτε μάσκα όταν βγαίνετε έξω και να παραμένετε στο σπίτι όταν τα επίπεδα γύρης στην ατμόσφαιρα είναι υψηλά.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι ο περιορισμός του στρες. Η ανακούφιση από το στρες βελτιώνει την ψυχική υγεία του ασθενούς και τον βοηθά να αντιμετωπίσει καλύτερα τις αλλεργίες.

Αν και ακόμα δεν είναι σαφές ότι η μείωση του στρες μπορεί να περιορίσει τα σωματικά συμπτώματα μίας αλλεργίας, φαίνεται ότι υπάρχει σύνδεση του εγκεφάλου με το σώμα αναφορικά με τις φλεγμονώδεις νόσους. Επομένως, η μείωση του στρες προκαλεί υποχώρηση στα επίπεδα των αντιστοίχων ορμονών, με επακόλουθη υποχώρηση της αλλεργικής αντίδρασης.

Συμβουλές για τη μείωση του στρες

Ένας εύκολος τρόπος να περιορίσετε το στρες είναι μέσω της φυσικής άσκησης. Μπορείτε να εκμαιεύσετε την απόκριση της χαλάρωσης, μία ψυχολογική κατάσταση κατά την οποία επιβραδύνεται ο καρδιακός ρυθμός, η αρτηριακή πίεση, η ταχύτητα της αναπνοής, η κατανάλωση οξυγόνου, τα επίπεδα της αδρεναλίνης καθώς και αυτά της κορτιζόλης.

Η αντιμετώπιση του στρες δεν είναι ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα των αλλεργιών, ωστόσο μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη επίτευξη αυτού του στόχου.

Βιβλιογραφία: Harvard Health Publishing