Τα αιμοπετάλια παίζουν σημαντικότερο ρόλο στο ανοσοποιητικό μας σύστημα απ’ όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα, σύμφωνα με μία νέα έρευνα. Εκτός από το ρόλο τους στην πηκτικότητα και την επούλωση, τα αιμοπετάλια αποτελούν επίσης την πρώτη γραμμή άμυνας του ανοσοποιητικού συστήματος, όταν ιοί, βακτήρια ή αλλεργιογόνα εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος.

Η ανακάλυψη αυτή, η οποία δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), ανοίγει νέους δρόμους για τη θεραπεία των ασθενών με σηπτικό σοκ που είναι αποτέλεσμα ιογενών ή βακτηριακών λοιμώξεων, καθώς και ασθενείς με αυτοάνοσες παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος.

Όταν ένα ξένο σώμα εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλεί σχηματισμό αντισωμάτων, είπε ο Eric Boilard, επικεφαλής της έρευνας. Την επόμενη φορά που τα αντισώματα αυτά θα έρθουν σε επαφή με το ίδιο ξένο σώμα, προσκολλώνται στην επιφάνειά του ταχέως και δημιουργούν συμπλέγματα αντιγόνου-αντισώματος τα οποία προκαλούν φλεγμονώδη απόκριση.

Τα αιμοπετάλια φέρουν υποδοχείς που αναγνωρίζουν τα συμπλέγματα αυτά. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους ερευνητές στην υπόθεση ότι τα αιμοπετάλια εμπλέκονται στη διαδικασία της φλεγμονής. Για να επιβεβαιώσουν την υπόθεσή τους, επομένως, δημιούργησαν συμπλέγματα αντιγόνου-αντισώματος στο αίμα ποντικών χρησιμοποιώντας έναν ιό, μία βακτηριακή τοξίνη και μία πρωτεΐνη αλλεργιογόνου.

Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και στις τρεις περιπτώσεις. Τα ποντίκια παρουσίασαν κλασικά συμπτώματα σηπτικού ή αναφυλακτικού σοκ, και συγκεκριμένα πτώση της θερμοκρασίας του σώματος, τρόμο, μειωμένη καρδιακή λειτουργία, αγγειοδιαστολή και απώλεια των αισθήσεων. «Επαναλάβαμε το πείραμα σε ποντίκια χωρίς αιμοπετάλια και σε ποντίκια χωρίς υποδοχείς αντιγόνου-αντισώματος στα αιμοπετάλιά τους. Τα ποντίκια αυτά δεν παρουσίασαν απόκριση, γεγονός που αποδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που παίζουν τα αιμοπετάλια στη διαδικασία αυτή. Τα αιμοπετάλια, και όχι τα λευκά αιμοσφαίρια, είναι τα πρώτα που ενεργοποιούνται κατά την ανοσιακή απόκριση», είπε ο επικεφαλής της έρευνας.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στα ποντίκια εμφανίστηκε σοκ γιατί τα αιμοπετάλια είχαν απελευθερώσει σεροτονίνη. «Είναι το ίδιο μόριο με το νευροδιαβιβαστή που βρίσκεται στον εγκέφαλο, ωστόσο το μόριο στα αιμοπετάλια παράγεται από κύτταρα του εντέρου. Τα αιμοπετάλια αποθηκεύουν τη σεροτονίνη (περιέχουν το 90% της συνολικής σεροτονίνης του οργανισμού) και την απελευθερώνουν σε συγκεκριμένες καταστάσεις», δήλωσαν.

Φαίνεται, επομένως, από την έρευνα ότι η χορήγηση αιμοπεταλίων σε ασθενείς που βρίσκονται σε σηπτικό ή αναφυλακτικό σοκ μπορεί να επιδεινώσει την κατάστασή τους καθώς αυξάνει τα επίπεδα της σεροτονίνης στο αίμα. «Η μετάγγιση παραμένει απαραίτητη, καθώς πολλοί από αυτούς τους ασθενείς έχουν χαμηλά επίπεδα αιμοπεταλίων. Για να προληφθεί το πρόβλημα αυτό, ωστόσο, πρέπει οι υποδοχείς αντιγόνου-αντισώματος να έχουν αποκλειστεί πριν τη μετάγγιση», είπε ο επικεφαλής της έρευνας. Αυτή τη στιγμή, η ομάδα του μελετά το ρόλο των υποδοχέων του συμπλέγματος αντιγόνου-αντισώματος στις αυτοάνοσες παθήσεις, όπως η αρθρίτιδα και ο λύκος. «Πιστεύουμε ότι ο αποκλεισμός του υποδοχέα, θα βελτιώσει την κατάσταση του ασθενούς χωρίς να επηρεάσει τις υπόλοιπες λειτουργίες των αιμοπεταλίων», κατέληξε.